Sarıgazi Tarihi

Tarihi

Bölgemizde yerleşimin (Ümraniye ve Dudullu çevresi) alt paleotik dönemden itibaren açık hava konak yerleri olarak seçildiğini görmekteyiz.Beldemize komşu olan Samandıra merkezinde bulunan 6. yüzyıla ait Bizans Damatrys Sarayı kalıntıları da bölgedeki yerleşimin oldukça eskiye dayandığının kanıtıdır.

Sarıgazinin,Ümraniye ilçesinin en eski yerleşim bölgesi olduğu sanılmaktadır. Beldenin kuruluşu İstanbul’un fethine kadar dayandırılmaktadır. Evliya çelebi’nin ‘Seyahatname ve Ayvansarayi’ni Hadikatü’l Cevam’isimli eserlerinde Sarı kadı karpyesi olarak adı geçmektedir.

Evliya Çelebi, Seyahatname’de Sarıgazi’den şöyle bahseder: “İran bahçeleri örneği bir koruluk alanda,bağlı ve bahçeli ikiyüz hanesi, bir camisi, bir okulu, bir tekkesi, bir han, bir hamamı olan yerdir” diyerek kiraz mevsimininde cümle İstanbul halkınında eğlenmeye ve Sarı Gazi Sultan Tekkesini ziyarete geldiğini de belirtir.Sarıgazi ve çevresinde,Celali ayaklanması sırasında çatışmalar olduğunu da yine Evliya Çelebi’den öğrenmekteyiz.

Sarıgazi köyü Camii

Ayvansarayi, ‘hadikatü’l Cevami’ adlı eserinde; Sarı kadı karyesi mescidi ile ilgili bilgiler vermektedir.Bu mescid, Üsküdar’daki Atik Valide Camiyi inşa ettiren, 3.Murat’ın annesi Nurbanu Sultan tarafından yaptırılmıştır.

Caminin minberi, 3. Mustafa’nın hat (yazı) hocası Bosnalı Osman Efendi’ye yazdırılarak yerine konulmuştur.Ancak bu cami ve minber 1960’lı yılların sonunda yıkılmıştır.

1972 yılında yeni Merkez Camii yapılmıştır. Yeni caminin dışında duvara dayalı kitabeden 991H. 1583 M. Yılında Nurbanu Sultan tarafından yaptırılan eski caminin, 1275 H. 1858 M yılında 3. Selimin’in başkadını tarafından mihrap ve minberiyle birlikte tamir ettirildiğini öğreniyoruz.

SARIGAZİYİ TANIYALIM

Sarıgazi, İstanbul İli Ümraniye ilçesine bağlı bir beldedir. Sarıgazi yerleşim açısından sosyal yaşama uygun coğrafi konumuyla daimi çekim merkezi olmuştur.Anadoludan büyük kentlere yaşanan yoğun göçten en çok nasibini alan beldelerimizden birisidir.Hızlı nüfus artışı gösteren beldemizin,göç aldığı bölgeler arasında Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgeleri ön sıralarda yer almaktadır.Nüfusu 2000 yılı sayımlarına göre 48.600 kişidir.Şimdiki nüfusunun 100.000’lere dayandığı tahmin edilmektedir.

Beldemiz Samandıra,Yenidoğan,Taşdelen,Çekmeköy ve yukarı Dudullu ile çevrilidir. Sarıgazi düzlük alan üzerinde kuruludur. Beldenin içinden Esinti ve Palamut dereleri geçmektedir. Sarıgazi Merkez,İnönü, Meclis, Emek ve Kemal Türkle olmak üzere beş mahalleden oluşmaktadır. Sarıgazi, 1992 yılında belde belediyesi olmuştur.

Sarıkadı (Asırgazi) Mehmet Efendi Türbesi

Bu açık bir türbe olup yeri eskiden çayırlık olan şimdiki Ticaret Lisesi nin bahçesindedir. Yine tanıklarından ögrendiğimize göre, tümsekle belirtilen türbenin yeri, olması gereken yerden 5-6 metre ileride bir yerde tespit edilmiş olup, burası okul bahçesi hem de 19 Mayıs Parkı olarak Sarıgazi Belediyesi tarafından düzenlenmiştir.

Sarı Kadızade Şeyh Mustafa Türbesi

Bu türbe taş aypı olup üzeri içeriden beton bir tekne tonoz, dışarıdan ise çatı ile örtülüdür. Kapının üzerinde sülüs kitabeden burasının 3, Selim’in annesi Mihri Şah Sultan (1220 H. 1805 M) tarafından tamir ettirildiğini öğreniyoruz. Türbenin içinde ahşap bir sanduka bulunmaktadır. Burada bulunan 19 satırlık kitabeden ebced hesabı ile Şeyh Mustafa Efendi’nin 887 H. 1482 M. Yılında öldüğü anlaşılmaktadır.Eşi ve çoçukları türbenin dışına gömülmüşlerdir.

Sarıgazi Çeşmeşi

Bu çeşme Şeyh Mustafa Efendi Türbesinin yanında bulunmaktadır.Düzgün kesme taştan kemerli bölümü bugün yoktur. Çeşmenin mermer ayna taşında ise ta’lik bir yazı ile kitabesi mevcuttur. Çeşmenin kitabesinde Nurbanu Sultan tarafından yaptırılan çeşmenin, Mihri Şah Sultan tarafından tarafından türbe ile birlikte tamir ettirildiğini anlıyoruz.

Sarıgazi Kuyu Bilezikleri

Kuyu bileziği buğün, Bayram Güneş’in evinin bahçesinde bulunan 1289 H. 1872-73 M. tarihi ve kitabesi olan, som mermerden yapılmış kuyu bileziğidir. Sülüs kitabesinden Sultan Abdülaziz’in üçüncü hazinarı Ebr-i Keman kalfa tarafından kazdırıldığı ve vakfedildiği anlaşılmaktadır.

Diğer kuyu bileziği ise daha küçük olup bugün veterinerlik binasının arka tarafında, (in situ)bir parçası kırılmış olarak ve etrafı biriket duvarla örülerek muhafaza altına alınmıştır. Bugün Merkez Camisinin su ihtiyacını karşılamakta kullanılmaktadır.

Kaynak: Sarıgazi Belediyesi Tanıtım kitabı
(Sarıgazi Belediyesi Yayını)
Devlet Kitaplığı
Tomurcuk dergisi
(60.Yıl İ.Ö.O Dergisi)

www.sahingroup.com

Sarıgazi Tarihi Tarihi Bölgemizde yerleşimin (Ümraniye ve Dudullu çevresi) alt paleotik dönemden itibaren açık hava konak yerleri olarak seçildiğini görmekteyiz.Beldemize komşu olan Samandıra merkezinde bulunan 6. yüzyıla ait Bizans Damatrys Sarayı kalıntıları da bölgedeki yerleşimin oldukça eskiye dayandığının kanıtıdır. Sarıgazinin,Ümraniye ilçesinin en eski yerleşim bölgesi olduğu sanılmaktadır. Beldenin kuruluşu İstanbul’un fethine kadar dayandırılmaktadır. Evliya çelebi’nin ‘Seyahatname ve Ayvansarayi’ni Hadikatü’l Cevam’isimli eserlerinde Sarı kadı karpyesi olarak adı geçmektedir. Evliya Çelebi, Seyahatname’de Sarıgazi’den şöyle bahseder: “İran bahçeleri örneği bir koruluk alanda,bağlı ve bahçeli ikiyüz hanesi, bir camisi, bir okulu, bir tekkesi, bir han, bir hamamı olan yerdir” diyerek kiraz mevsimininde cümle İstanbul halkınında eğlenmeye ve Sarı Gazi Sultan Tekkesini ziyarete geldiğini de belirtir.Sarıgazi ve çevresinde,Celali ayaklanması sırasında çatışmalar olduğunu da yine Evliya Çelebi’den öğrenmekteyiz. Sarıgazi köyü Camii Ayvansarayi, ‘hadikatü’l Cevami’ adlı eserinde; Sarı kadı karyesi mescidi ile ilgili bilgiler vermektedir.Bu mescid, Üsküdar’daki Atik Valide Camiyi inşa ettiren, 3.Murat’ın annesi Nurbanu Sultan tarafından yaptırılmıştır. Caminin minberi, 3. Mustafa’nın hat (yazı) hocası Bosnalı Osman Efendi’ye yazdırılarak yerine konulmuştur.Ancak bu cami ve minber 1960’lı yılların sonunda yıkılmıştır. 1972 yılında yeni Merkez Camii yapılmıştır. Yeni caminin dışında duvara dayalı kitabeden 991H. 1583 M. Yılında Nurbanu Sultan tarafından yaptırılan eski caminin, 1275 H. 1858 M yılında 3. Selimin’in başkadını tarafından mihrap ve minberiyle birlikte tamir ettirildiğini öğreniyoruz. SARIGAZİYİ TANIYALIM Sarıgazi, İstanbul İli Ümraniye ilçesine bağlı bir beldedir. Sarıgazi yerleşim açısından sosyal yaşama uygun coğrafi konumuyla daimi çekim merkezi olmuştur.Anadoludan büyük kentlere yaşanan yoğun göçten en çok nasibini alan beldelerimizden birisidir.Hızlı nüfus artışı gösteren beldemizin,göç aldığı bölgeler arasında Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgeleri ön sıralarda yer almaktadır.Nüfusu 2000 yılı sayımlarına göre 48.600 kişidir.Şimdiki nüfusunun 100.000’lere dayandığı tahmin edilmektedir. Beldemiz Samandıra,Yenidoğan,Taşdelen,Çekmeköy ve yukarı Dudullu ile çevrilidir. Sarıgazi düzlük alan üzerinde kuruludur. Beldenin içinden Esinti ve Palamut dereleri geçmektedir. Sarıgazi Merkez,İnönü, Meclis, Emek ve Kemal Türkle olmak üzere beş mahalleden oluşmaktadır. Sarıgazi, 1992 yılında belde belediyesi olmuştur. Sarıkadı (Asırgazi) Mehmet Efendi Türbesi Bu açık bir türbe olup yeri eskiden çayırlık olan şimdiki Ticaret Lisesi nin bahçesindedir. Yine tanıklarından ögrendiğimize göre, tümsekle belirtilen türbenin yeri, olması gereken yerden 5-6 metre ileride bir yerde tespit edilmiş olup, burası okul bahçesi hem de 19 Mayıs Parkı olarak Sarıgazi Belediyesi tarafından düzenlenmiştir. Sarı Kadızade Şeyh Mustafa Türbesi Bu türbe taş aypı olup üzeri içeriden beton bir tekne tonoz, dışarıdan ise çatı ile örtülüdür. Kapının üzerinde sülüs kitabeden burasının 3, Selim’in annesi Mihri Şah Sultan (1220 H. 1805 M) tarafından tamir ettirildiğini öğreniyoruz. Türbenin içinde ahşap bir sanduka bulunmaktadır. Burada bulunan 19 satırlık kitabeden ebced hesabı ile Şeyh Mustafa Efendi’nin 887 H. 1482 M. Yılında öldüğü anlaşılmaktadır.Eşi ve çoçukları türbenin dışına gömülmüşlerdir. Sarıgazi Çeşmeşi Bu çeşme Şeyh Mustafa Efendi Türbesinin yanında bulunmaktadır.Düzgün kesme taştan kemerli bölümü bugün yoktur. Çeşmenin mermer ayna taşında ise ta’lik bir yazı ile kitabesi mevcuttur. Çeşmenin kitabesinde Nurbanu Sultan tarafından yaptırılan çeşmenin, Mihri Şah Sultan tarafından tarafından türbe ile birlikte tamir ettirildiğini anlıyoruz. Sarıgazi Kuyu Bilezikleri Kuyu bileziği buğün, Bayram Güneş’in evinin bahçesinde bulunan 1289 H. 1872-73 M. tarihi ve kitabesi olan, som mermerden yapılmış kuyu bileziğidir. Sülüs kitabesinden Sultan Abdülaziz’in üçüncü hazinarı Ebr-i Keman kalfa tarafından kazdırıldığı ve vakfedildiği anlaşılmaktadır. Diğer kuyu bileziği ise daha küçük olup bugün veterinerlik binasının arka tarafında, (in situ)bir parçası kırılmış olarak ve etrafı biriket duvarla örülerek muhafaza altına alınmıştır. Bugün Merkez Camisinin su ihtiyacını karşılamakta kullanılmaktadır. Kaynak: Sarıgazi Belediyesi Tanıtım kitabı (Sarıgazi Belediyesi Yayını) Devlet Kitaplığı Tomurcuk dergisi (60.Yıl İ.Ö.O Dergisi)